Çoğalan Işık

Etz Hayim Sinagogu’nda yer alan bu dokuz kollu Hanukiya, Yahudi inancında ışığın, umudun ve inançta kararlılığın güçlü bir simgesidir. Sinagogun tarihî iç mekânında yükselen zarif kolları, Hanuka Bayramı’nın kuşaklar boyunca yaşatılan hatırasını günümüze taşır. Hanuka, milattan önce ikinci yüzyılda Kudüs’teki İkinci Tapınağın yeniden ibadete açılmasını anan sekiz günlük bir bayramdır. Yahudi geleneğine göre Tapınakta bulunan az miktardaki kutsal yağ, beklenenden çok daha uzun süre yanarak sekiz gün boyunca ışık vermiştir. Hanukiya yakma geleneği, bu mucizevi ışığın ve inancın korunmasının hatırasını yaşatır. Hanukiyanın sekiz kolu, bayramın sekiz gecesini temsil eder. Ortada veya diğerlerinden farklı bir konumda bulunan dokuzuncu kola ise “şamaş” adı verilir. Hizmet eden ışık anlamına gelen şamaş, diğer kandilleri yakmak için kullanılır. Hanuka boyunca her akşam yeni bir ışık eklenir ve bayramın son gecesinde Hanukiyanın bütün kolları aydınlanır. Görseldeki Hanukiya, geniş ve kıvrımlı kollarıyla sinagogun merkezinde dikkat çeker. Yapının tarihî sütunları, tavan bezemeleri ve avizeleri arasında yer alan bu ışık düzeni, ibadet mekânının mimari atmosferiyle bütünleşir. Hanukiyanın giderek çoğalan ışığı, karanlık karşısında umudu, manevi direnci ve kutsal hatıranın sürekliliğini simgeler. Etz Hayim Sinagogu’ndaki bu Hanukiya, dinî bir sembol ile tarihî mekânı aynı görüntüde buluşturur. Her yıl yeniden yakılan ışıklar, geçmişte yaşananların hatırlanmasına ve inanç mirasının yeni kuşaklara aktarılmasına eşlik eder. Böylece Hanukiya, ışığın çoğaldıkça paylaşılan bir umuda dönüşmesini görünür kılar.

Hanukiya: Etz Hayim Sinagogu, İzmir · Fotoğraf: Öğrenci çekimi.